Hoe je in 2027 oude relatiepatronen doorbreekt

Pagina's uit mijn dagboek pagina 006 |Over liefde, oude verhalen, de kracht van intentie en de vraag wie er eigenlijk aan het stuur zit wanneer we verliefd worden.

Ik heb mijn community gevraagd waar jullie het de komende tijd het liefst over willen hebben. Liefde en relaties, geld en overvloed of lichaam en zelfliefde. De stemmen zijn binnen: liefde en relaties heeft gewonnen. Een onderwerp waar ik ontzettend blij mee ben, want er is volgens mij weinig dat ons zo kan laten opbloeien en tegelijkertijd zo onzeker kan maken als de liefde.

We zitten inmiddels in november. Nog even en we beginnen weer aan dat bijzondere eindejaarsritueel waarbij we terugkijken op alles wat er is gebeurd en onszelf beloven dat het volgend jaar anders gaat. We kopen een nieuwe agenda, maken lijstjes met doelen en schrijven op wat we in 2027 willen bereiken. Meer geld, een gezonder lichaam, meer rust en natuurlijk liefde. Vooral veel liefde.

Ik vind dat eigenlijk prachtig. Dat we als mensen steeds opnieuw het verlangen voelen om ons leven mooier te maken. Tegelijkertijd vraag ik me af hoeveel van die verlangens werkelijk de kans krijgen om uit te komen, wanneer we ondertussen blijven vasthouden aan dezelfde overtuigingen waarmee we het afgelopen jaar zijn begonnen.

Neem liefde. Je kunt op papier precies weten wat voor relatie je wilt. Je verlangt naar iemand die betrouwbaar is, die je respecteert en bij wie je helemaal jezelf kunt zijn. Maar wat gebeurt er wanneer je zo iemand daadwerkelijk ontmoet? Herken je die liefde dan ook? Of voelt iemand die emotioneel onbereikbaar is op een merkwaardige manier toch aantrekkelijker?

Ik stel die vraag omdat ik er zelf iets van herken.

Dit jaar is het precies tien jaar geleden dat ik mijn partner ontmoette op een feestje. Het volledige verhaal vertel ik je graag een keer tijdens A Seat at the Table, want daar zitten een paar bijzonder interessante details aan. Wat ik hier wel wil vertellen, is dat ik destijds helemaal niet de vrouw was die ik vandaag ben. I was not healed. Sterker nog, ik had behoorlijk wat overtuigingen over mezelf en de liefde die ik jarenlang voor waarheid had aangenomen.

Ik was alleenstaande moeder en kwam uit een omgeving waarin daar nogal wat van werd gevonden. Als vrouw hoorde je bepaalde dingen op een bepaalde manier te doen. Je moest serieus zijn, respectabel, het liefst getrouwd voordat je kinderen kreeg. En wanneer je leven een andere afslag nam, waren er altijd mensen die je daar graag aan herinnerden.

Daar kwam bij dat ik weinig voorbeelden had gezien van gezonde romantische relaties. In mijn omgeving kwam vreemdgaan veel voor en werd vrouwen vaak geleerd vooral zelfstandig te blijven. Zorg dat je je eigen geld verdient. Zorg dat je niemand nodig hebt. Zorg dat je altijd op jezelf kunt terugvallen.

Mijn vader is overigens een hartstikke lieve man. Als opa vind ik hem soms zelfs nog leuker, vooral wanneer ik hem met de kleintjes zie. Maar wanneer ik terugkijk naar de relaties om mij heen, begrijp ik dat ik niet bepaald was opgegroeid met het idee dat liefde vanzelfsprekend veilig, wederkerig en betrouwbaar kon zijn.

En toen ontmoette ik dus mijn partner. Een man die op dat moment bezig was zijn huis te verkopen om een wereldreis te maken.

Weet je wat ik daar zo aantrekkelijk aan vond? Dat hij weg zou gaan. Hahaha. I know...

Maar denk er eens over na. Er was geen reden om mijn hele toekomst op deze man te projecteren. Ik kon verliefd worden en tegelijkertijd tegen mezelf zeggen dat het waarschijnlijk tijdelijk was. Ik hoefde me geen zorgen te maken over een gezamenlijke toekomst. Ergens gaf dat mij de vrijheid om me open te stellen.

Wat ik destijds interpreteerde als veiligheid, was vooral herkenbaarheid. Ik kende de onzekerheid van liefde. Ik kende het idee dat mensen uiteindelijk weer zouden vertrekken. Een relatie met een mogelijke einddatum paste eigenlijk best goed bij het verhaal dat ik al over relaties had.

Tien jaar later vind ik het nog steeds fascinerend hoeveel van wat we onze intuïtie noemen, eigenlijk iets is wat we al heel lang kennen.

De drie adviseurs die zich met jouw liefdesleven bemoeien

Als je mijn Waistbeads & Intuïtie Experiment kent, weet je dat ik werk met drie adviseurs. Ik heb ze de Poortwachter, de Strateeg en de Intuïtie genoemd. Het is een model dat ik gebruik om vrouwen te helpen onderzoeken waar hun beslissingen vandaan komen. Want voordat je kunt kiezen hoe je wilt leven, is het best handig om te weten wie er al die tijd keuzes voor je heeft gemaakt.

De eerste adviseur is de Poortwachter. Ik noem haar ook wel mijn door bitch. Stel je een vrouw voor die met haar armen over elkaar bij de ingang van je leven staat en iedereen eerst uitgebreid wil controleren voordat ze naar binnen mogen. Ze heeft een uitstekend geheugen, vertrouwt veranderingen voor geen meter en ziet het liefst dat alles blijft zoals het altijd is geweest.

In de psychologie wordt het woord ego op verschillende manieren gebruikt. In mijn experiment gebruik ik de Poortwachter als beeld voor de beschermende kant van ons zelfbeeld. Dat deel dat zich vastklampt aan wat het kent, omdat het onbekende nu eenmaal onzekerheid met zich meebrengt. Als mensen je vaak genoeg vertellen dat je als alleenstaande moeder minder waard bent op de relatiemarkt, kan dat verhaal langzaam onderdeel worden van hoe je jezelf ziet. Het wordt zo vaak herhaald dat je het nauwelijks nog ter discussie stelt.

Psycholoog William Swann onderzocht iets bijzonders wat hij self-verification noemt. Mensen willen namelijk ook graag bevestigd worden in het beeld dat ze al van zichzelf hebben, zelfs wanneer dat beeld negatief is. Het kan daardoor vertrouwd voelen wanneer iemand ons behandelt op een manier die aansluit bij hoe we onszelf zijn gaan zien.

Best confronterend, toch?

Stel je voor dat je diep vanbinnen gelooft dat je moeilijk bent om van te houden. Dan kan iemand die je oprecht waardeert en respecteert een ongemakkelijk gevoel oproepen. Terwijl iemand bij wie je voortdurend je waarde moet bewijzen, onbewust een bekend patroon bevestigt.

Onderzoek naar hechting laat zien dat onze vroege ervaringen invloed kunnen hebben op wat we later verwachten van intimiteit, vertrouwen en beschikbaarheid. Natuurlijk zijn we veel meer dan onze jeugd en is niemand veroordeeld tot het herhalen van dezelfde relatiepatronen. Maar het verklaart wel waarom bepaalde situaties ons zo vertrouwd kunnen voorkomen.

De Poortwachter probeert ons te beschermen met informatie uit het verleden. Alleen is informatie uit het verleden lang niet altijd een betrouwbare voorspelling van onze toekomst.

Naast haar zit de Strateeg. Die is minstens zo interessant, maar om een heel andere reden. De Strateeg heeft het liefst een Excelbestand voordat je überhaupt op een eerste date gaat. Hoe groot is de kans dat dit werkt? Wat als hij vreemdgaat? Wat als je kinderen hem aardig vinden en het vervolgens uitgaat? Wat als je inmiddels te oud bent om nog iemand anders te ontmoeten?

De Strateeg wil risico's beheersen. En daar is op zichzelf helemaal niets mis mee. Ik zou zelfs willen zeggen dat we haar hard nodig hebben, zeker wanneer we belangrijke beslissingen nemen over onze relaties, ons gezin of onze financiële toekomst.

Maar de Strateeg kan zo druk bezig zijn met het voorkomen van een slechte afloop, dat ze nauwelijks ruimte overlaat voor een goede.

Toen ik mijn partner ontmoette, had mijn Strateeg het waarschijnlijk helemaal uitgerekend. Een man die zijn huis verkoopt en op wereldreis gaat? De kans op een langdurige relatie leek mij tien procent. Prima. Daar kon ik mee leven.

Achteraf vraag ik me af of ik me werkelijk veilig voelde bij hem of vooral bij het idee dat ik weinig te verliezen had.

En dan hebben we de derde adviseur: de Intuïtie.

Dit is voor mij de meest bijzondere, omdat hier ook mijn geloof een rol speelt. Ik ben christen en geloof dat God liefde is. Ik geloof dat er in ieder mens een diep verlangen bestaat naar verbondenheid, groei en betekenis. Wanneer ik spreek over leven vanuit intentie, bedoel ik dat we bewust proberen ons leven in overeenstemming te brengen met die liefde.

Ik zie intuïtie als een uitnodiging om dieper te luisteren. Om je gevoelens serieus te nemen en tegelijkertijd te onderzoeken waar ze vandaan komen. Ons gevoel wordt immers ook beïnvloed door angst, stress, verlangen en eerdere ervaringen. Je kunt ontzettend verliefd zijn op iemand die helemaal niet goed voor je is. En je kunt je aanvankelijk ongemakkelijk voelen bij iemand die je met alle respect behandelt.

Soms voelt een keuze onwennig omdat ze verkeerd is. Soms voelt ze onwennig omdat je haar nog nooit eerder hebt gemaakt.

Daarom wil ik weten wat mijn gevoel mij vertelt, welke feiten ik heb en of mijn keuze past bij de vrouw die ik wil zijn.

Waarom ik geloof dat intentie meer is dan positief denken

Ik gebruik het woord intentie ontzettend vaak. Je hebt me vast weleens horen zeggen dat je waistbeads kunt dragen met een bepaalde intentie. De ene vrouw draagt ze omdat ze bewuster met haar lichaam wil omgaan, de andere als herinnering aan zelfliefde, vrouwelijkheid of overvloed. Voor de vrouw die haar relatie met liefde wil onderzoeken, heb ik nu drie waistbeads bij elkaar gebracht.

Wat ik zo bijzonder vind aan waistbeads, is dat twee vrouwen precies dezelfde waistbeads kunnen dragen en er een totaal andere betekenis aan geven. Voor de ene vrouw zijn ze een manier om veranderingen in haar lichaam op te merken. Voor de ander zijn ze een herinnering aan haar vrouwelijkheid, haar afkomst of een periode waarin ze besloot zichzelf weer serieus te nemen.

En dat fascineert me. De kralen blijven dezelfde. De betekenis die we eraan geven, verandert.

Daarom vraag ik vrouwen graag met welke intentie ze hun waistbeads dragen. Het antwoord vertelt me vaak veel meer dan welke kleur ze mooi vinden.

Maar wat bedoel ik eigenlijk met intentie?

Voor mij begint het bij het besef dat alles in de natuur voortdurend in beweging is. Kijk maar eens naar een boom. Die probeert niet twaalf maanden per jaar in bloei te staan. Er zijn seizoenen waarin hij groeit, waarin hij vrucht draagt en waarin hij zijn bladeren verliest. Wij accepteren dat zonder er een heel persoonlijk drama van te maken. Niemand kijkt in november naar een kale boom en roept dat hij verschrikkelijk heeft gefaald in het leven.

Bij onszelf doen we dat natuurlijk wel.

We denken dat we op ons dertigste precies moeten weten wie we zijn, dat we op ons veertigste al onze problemen opgelost moeten hebben en dat iedere periode waarin we zoekende zijn betekent dat we achterlopen.

Ik moet daarom vaak denken aan een rups. Dat kleine, kruipende wezentje draagt biologisch gezien het vermogen in zich om zich te ontwikkelen tot een vlinder. Die verandering gebeurt via een ingewikkeld natuurlijk proces, onder omstandigheden die die ontwikkeling mogelijk maken.

Ik vind dat een prachtige metafoor voor ons eigen leven.

Want hoeveel vrouwen willen een ander leven, terwijl ze zichzelf voortdurend in omstandigheden plaatsen die hun oude overtuigingen bevestigen? Hoeveel verlangen naar een liefdevolle relatie, maar durven nauwelijks te zeggen wat ze werkelijk nodig hebben? Hoeveel vrouwen dromen van een leven waarin ze zichzelf kunnen zijn, maar besteden ondertussen hun dagen aan het tevreden houden van iedereen behalve zichzelf?

Ik geloof dat intentie ons helpt een richting te kiezen. Maar de richting kiezen is pas het begin.

Psycholoog Gabriele Oettingen deed jarenlang onderzoek naar positief denken en visualisatie. Een van haar interessante bevindingen is dat alleen fantaseren over een prachtige toekomst niet altijd helpt om die toekomst dichterbij te brengen. Sterker nog, in verschillende onderzoeken bleek dat zulke positieve fantasieën soms samengingen met minder inspanning.

Dat vond ik interessant, want in de wereld van manifesteren krijgen we regelmatig te horen dat we vooral moeten visualiseren alsof onze verlangens al werkelijkheid zijn.

Ik hou van visualiseren. Ik doe het zelf ook. Maar ik geloof steeds meer dat we daarnaast bereid moeten zijn eerlijk te kijken naar wat er tussen ons en ons verlangen in staat.

Oettingen ontwikkelde een methode waarbij je eerst je wens en de gewenste uitkomst onderzoekt, vervolgens je belangrijkste innerlijke obstakel benoemt en daarna bedenkt hoe je ermee omgaat. Dat sluit mooi aan bij onderzoek naar implementation intentions: concrete plannen waarin je vooraf bepaalt wat je gaat doen wanneer een bepaalde situatie zich voordoet.

Stel dat je in 2027 een relatie wilt waarin je je gehoord en gewaardeerd voelt. Dan kun je natuurlijk opschrijven dat je een partner verlangt die goed kan communiceren. Maar ik zou je willen vragen wat jij doet wanneer je je niet gehoord voelt.

Trek je je terug? Word je boos? Zeg je dat alles prima is, terwijl dat helemaal niet zo is? Of lukt het je om rustig uit te spreken wat je nodig hebt?

Een intentie kan zijn dat je leert om eerlijk te communiceren, ook wanneer je bang bent voor de reactie van de ander.

Je kunt vervolgens met jezelf afspreken dat je, zodra je merkt dat je iets wilt inslikken uit angst voor afwijzing, eerst de tijd neemt om je gevoel te begrijpen en daarna bewust kiest hoe je het gesprek aangaat.

Dat is een heel ander soort voornemen dan: in 2027 ontmoet ik de perfecte man.

En het mooie is dat je ermee kunt beginnen zonder dat er überhaupt een man in beeld hoeft te zijn.

Wat Thomas Edison, Henry Ford en onze grootste angsten gemeen hebben

Wij mensen beschikken over een verbazingwekkend vermogen om situaties voor ons te zien die nog helemaal niet bestaan. Alleen gebruiken we dat vermogen opvallend vaak om onszelf de stuipen op het lijf te jagen.

We kunnen moeiteloos een complete film produceren over alles wat er mis zou kunnen gaan. Je stuurt iemand een bericht, krijgt een paar uur geen antwoord en voor je het weet heeft je hoofd een scenario geschreven waarin je wordt verlaten, bedrogen en uiteindelijk alleen eindigt in een huis vol katten.

En dat terwijl de ander gewoon aan het werk kan zijn.

Ik moet bij ons vermogen om mogelijkheden te bedenken vaak denken aan Thomas Edison en Henry Ford. Edison was niet de eerste uitvinder die experimenteerde met elektrisch licht, maar hij en zijn medewerkers wisten elektrische verlichting praktisch bruikbaar te maken. Henry Ford vond de auto evenmin uit, maar veranderde met zijn bedrijf de manier waarop auto's werden geproduceerd, zodat steeds meer mensen zich er een konden veroorloven.

Wat ik interessant vind, is dat zulke veranderingen beginnen met de bereidheid om een bestaande situatie anders te bekijken. Edison moest experimenteren, materialen testen en problemen oplossen. Ford kon zich een betaalbare auto voorstellen, maar moest vervolgens ook een manier ontwikkelen om die op grote schaal te produceren.

Hun visie kreeg betekenis doordat ze ermee aan het werk gingen.

En ik geloof dat we dit principe ook kunnen toepassen op ons liefdesleven.

Wanneer je ervan overtuigd bent dat gezonde relaties niet bestaan, kun je de rest van je leven bewijs verzamelen voor die overtuiging. Er zijn immers genoeg verhalen over vreemdgaan, scheidingen en teleurstellingen te vinden. Maar wat zou er gebeuren wanneer je diezelfde aandacht gebruikt om te onderzoeken hoe gezonde relaties eruitzien? Wanneer je nieuwsgierig wordt naar mensen die wél liefdevol met elkaar omgaan, naar de manier waarop ze ruzie maken, elkaar ruimte geven en moeilijke periodes samen doorkomen?

Je geeft jezelf dan een ander beeld van wat mogelijk is.

Ik merk ook hoe gemakkelijk we ons kunnen verliezen in de toekomstscenario's die we in ons hoofd afspelen. We maken ons zorgen over gebeurtenissen die nog helemaal niet hebben plaatsgevonden, en ons lichaam reageert soms alsof het gevaar al voor de deur staat.

Stress is een echte lichamelijke reactie. Niemand kiest ervoor om zomaar een paniekaanval te krijgen. Onderzoek laat wel zien dat onze interpretatie van een situatie invloed kan hebben op hoe we stress ervaren en hoe we ermee omgaan.

We kunnen niet alles controleren wat ons overkomt. We kunnen evenmin iedere angst laten verdwijnen door een positieve gedachte. Maar we kunnen wel leren onderzoeken welke verhalen we onszelf vertellen en of die verhalen nog passen bij de werkelijkheid waarin we vandaag leven.

Ik vind het een bevrijdende gedachte dat je bang kunt zijn en toch een keuze kunt maken die past bij wat je werkelijk belangrijk vindt.

Welk bewijs wil jij in 2027 verzamelen?

Een van de psychologische ideeën die ik bijzonder mooi vind, komt van Albert Bandura, die onderzoek deed naar self-efficacy: het vertrouwen dat je zelf in staat bent bepaalde handelingen uit te voeren en invloed uit te oefenen op je leven.

Dat vertrouwen groeit onder andere door ervaringen waarin je merkt dat je daadwerkelijk iets kunt.

Ook de psycholoog C. R. Snyder onderzocht hoop. Hij beschreef hoop als iets wat verder gaat dan verlangen. Het gaat ook over geloven dat je kunt handelen en manieren kunnen vinden om dichter bij je doel te komen.

Ik vind dat een bevrijdende gedachte. We hoeven ons niet volledig zelfverzekerd, geliefd of geheeld te voelen voordat we andere keuzes mogen maken. We kunnen beginnen met kleine ervaringen die ons iets nieuws over onszelf leren.

En daarom wil ik je uitnodigen om voor 2027 een nieuw Bewijsboek te beginnen.

Vergeet voor een moment wat voor man of vrouw je precies wilt ontmoeten. Vergeet dat lijstje met lengte, salaris, haarkleur en de eis dat iemand op zondagochtend ontbijt op bed moet komen brengen. Er is overigens helemaal niets mis met ontbijt op bed, daar wil ik geen misverstanden over laten bestaan.

Vandaag wil ik dat je iets anders opschrijft.

Begin met de vraag welke liefde je zelf wilt kunnen ervaren. Hoe wil je je voelen in een relatie? Hoe wil je omgaan met conflicten? Hoe wil je je grenzen bewaken? Welke overtuigingen over jezelf wil je niet langer als vanzelfsprekend beschouwen?

Onderzoek vervolgens wat je drie adviseurs daarvan vinden.

Je Poortwachter kan je vertellen dat je voorzichtig moet zijn omdat je vroeger bent gekwetst. Je Strateeg begint waarschijnlijk onmiddellijk uit te rekenen hoeveel risico je loopt. Geef ze allebei de ruimte om hun verhaal te vertellen.

Vraag jezelf daarna af wat liefde van je vraagt wanneer angst en berekeningen even niet de doorslag geven.

Wat zou je anders doen?

Ik wil ook dat je bewijs gaat verzamelen. Kleine, concrete ervaringen waarin je merkt dat je anders kiest dan vroeger. Momenten waarop je jezelf serieus neemt en je eigen groei herkent.

Je spreekt eindelijk iets uit wat je normaal gesproken voor jezelf zou houden. Je herkent een oud patroon voordat je erin meegaat. Je ontvangt een compliment zonder het onmiddellijk weg te wuiven. Je besluit dat een relatie waarin je voortdurend op je hoede moet zijn niet de liefde is die je wilt blijven kiezen.

En op een dag ontdek je dat je al veel verder bent dan je dacht.

Dat is iets wat ik de afgelopen tien jaar heb geleerd. Groei gebeurt vaak heel stilletjes, midden in het gewone leven, wanneer we voor het eerst iets anders doen dan we gewend waren.

Ik geloof nog steeds dat God liefde is en dat we allemaal het vermogen hebben om ons leven vanuit die liefde vorm te geven. Ik geloof ook dat we verantwoordelijkheid mogen nemen voor de omstandigheden waarin we proberen te groeien. Dat betekent soms dat we eerlijk moeten kijken naar onszelf, soms dat we hulp nodig hebben en soms dat we afscheid moeten nemen van situaties waarin onze veiligheid of waardigheid niet wordt gerespecteerd.

Een vlinder ontwikkelt zich in haar eigen tijd, onder de omstandigheden die daarvoor nodig zijn.

En wij mogen onszelf ook de ruimte geven om te groeien.

Wanneer we straks in december onze lijstjes voor 2027 maken, hoop ik dat we opschrijven wat we willen ontvangen én wat we willen leren herkennen. Welke keuzes willen we oefenen? Hoe willen we omgaan met de liefde die al aanwezig is? Welke oude overtuigingen zijn we inmiddels ontgroeid?

Tien jaar geleden dacht ik dat een man die op wereldreis zou gaan een veilige keuze was omdat onze relatie waarschijnlijk tijdelijk zou zijn.

Inmiddels zijn we tien jaar verder.

Life is funny like that.

Wanneer ik daarop terugkijk, vraag ik me af hoeveel mogelijkheden ik in mijn leven bijna voorbij ben gelopen, simpelweg omdat ze niet pasten bij het verhaal dat ik over mezelf had geleerd.

Mijn intentie voor 2027 is om te blijven ontdekken waar liefde mij naartoe kan brengen wanneer ik bereid ben oude verhalen opnieuw te onderzoeken.

En die vraag wil ik ook aan jou stellen.

Als jouw verleden niet langer de enige maatstaf voor je toekomst zou zijn, welke liefde zou je jezelf dan toestaan?

Een klein experiment met liefde

Wat als je de komende 24 uur gaat leven vanuit de vrouw die gezonde liefde aantrekt?

In mijn 24-uurs Liefdesexperiment ontdek je hoe jouw Poortwachter, Strateeg en Intuïtie je keuzes in de liefde beïnvloeden. Je zet jouw liefdesintentie voor 2027 en verzamelt de eerste bewijzen van de vrouw die je kiest te worden.

Je ontvangt één traditionele West-Afrikaanse waistbead, een digitaal journal, een persoonlijk ritueel en een subliminal met liefdevolle affirmaties.

Ontdek het 24-uurs Liefdesexperiment voor €37

Ontdek de Liefde & Intentie Bundel en begin jouw 24-uurs experiment.

Met liefde,

Rashida Mustapha
BySanaah